«Η Ελλάδα έχασε πάρα πολλά από πολυεθνικές»

syrianos

04 Ιάν «Η Ελλάδα έχασε πάρα πολλά από πολυεθνικές»

Share to

Συνέντευξη στον Σπύρο Κτενά

Ακούγεται ολοένα και πιο συχνά. Έχοντας κερδίσει την τρίτη θέση στην εγχώρια αγορά μπίρας κοιτάζει στα μάτια τους δύο πολυεθνικούς κολοσσούς χωρίς φόβο. Ο κ. Αθανάσιος Συριανός, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Ζυθοποιίας Αταλάντης, συνεχίζει να ροκανίζει το μερίδιο αγοράς των δύο μεγάλων, επενδύοντας διαρκώς νέα κεφάλαια στον εκσυγχρονισμό της παραγωγικής υποδομής και διευρύνοντας τις εξαγωγικές επιδόσεις της επιχείρησής του. Θα κατορθώσει να κερδίσει το στοίχημα ή θα πέσει στη μάχη όπως συνέβη με άλλους προκατόχους του – Μπουτάρης, Χήτος κ.ά. – που επεχείρησαν χωρίς επιτυχία να κερδίσουν μια θέση στην εγχώρια αγορά μπίρας;

Αντιπρόεδρος του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου, συνέταιρος του επιχειρηματία κ. Δημήτρη Δασκαλόπουλου, ο κ. Συριανός φαίνεται να διαθέτει ισχυρούς φίλους και κάποιους άσους στο μανίκι του. Συνεχίζει να υλοποιεί ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα, το οποίο την επόμενη τριετία θα απορροφήσει κεφάλαια 30 εκατ. ευρώ, µε νέα γραµµή εµφιάλωσης – «η καλύτερη στα Βαλκάνια», λέει ο ίδιος – και με νέες συμφωνίες με σημαντικούς παίκτες στο εξωτερικό. Τα σχέδια ενίσχυσης της εξωστρέφειας της επιχείρησης απλώνονται ήδη σε νέα γεωγραφικά σημεία του πλανήτη. Ας παρακολουθήσουμε μέρος της συνομιλίας μας με τον κ. Συριανό, ο οποίος, όπως δείχνει, δεν φοβάται να πει τα πράγματα με το όνομά τους.

 

 Κύριε Συριανέ, στην Ευρώπη και στη χώρα μας έχει ανοίξει μια ζωηρή συζήτηση για το θέμα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Ποιες είναι οι συνθήκες για να μπορέσουν αυτές να αντέξουν την πίεση των πολυεθνικών;

Από το 2008 η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ένα πρόγραμμα ενίσχυσης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις αυτές να μεγαλώσουν καθορίζοντας τα πεδία πολιτικής που η κάθε χώρα μπορεί να παρέμβει ώστε οι επιχειρήσεις αυτές να μη «λιώσουν» κάτω από την πίεση των πολυεθνικών. Καταλαβαίνετε ότι αν οι πολυεθνικές συνεχίσουν τη συγκέντρωση δυνάμεων είναι βέβαιον ότι σύντομα θα επαληθευθεί ο Καρλ Μαρξ, που έλεγε αυτό ακριβώς.

Σε συναντήσεις που είχα με σημαντικά κυβερνητικά στελέχη τούς ενημέρωσα για την ύπαρξη αυτού του προγράμματος, που ήδη βρίσκει εφαρμογή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία. Πρέπει δε να σας πω ότι και στο πλαίσιο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) έχουμε λάβει πρωτοβουλία για τη μεσαία και μικρή επιχειρηματικότητα. Πρόκειται για μια κίνηση η οποία πρέπει να βοηθηθεί από το κράτος. Σε τι υστερεί η μικρή επιχειρηματικότητα έναντι της πολυεθνικής; Πρώτον, στα κεφάλαια. Δείτε ένα παράδειγμα από τη Γερμανία και το πώς της συμπεριφέρθηκε το εκεί δημόσιο. Γνωστός μου εργαζόταν σε εταιρεία με 60 άτομα εξειδικευμένο προσωπικό σε μικρή κωμόπολη της Βαυαρίας. Η επιχείρηση ασχολείτο με συστήματα εξεύρεσης υδάτινων πόρων στο εξωτερικό. Ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης είχε εκχωρήσει στον γνωστό μου μερίδιο 10% κατά τη διάρκεια των δέκα χρόνων που δούλευε σε αυτήν. Κατά την αποχώρηση του ιδιοκτήτη από την ενεργό επιχειρηματική δράση το γερμανικό δημόσιο παρεχώρησε εγγύηση 4 εκατ. ευρώ στον γνωστό μου ώστε να αγοράσει τις μετοχές του ηλικιωμένου ιδιοκτήτη. Έτσι ο γνωστός μου πήρε δάνειο από την τράπεζα και η εταιρεία συνέχισε κανονικά το έργο της. Τώρα η επιχείρηση απασχολεί 115 άτομα προσωπικό, έχει διπλασιάσει τον τζίρο της, κάνοντας θαύματα, το δε γερμανικό δημόσιο έλαβε πίσω τα χρήματά του. Το παράδειγμα αυτό πρέπει να ακολουθήσουμε και στη χώρα μας μέσω μιας αναπτυξιακής τράπεζας. Δεύτερον, η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα σε τι άλλο υστερεί σε σχέση με τις πολυεθνικές; Στο επίπεδο της εκπαίδευσης των στελεχών της.

 

_pdz7292Μπορείτε να γίνετε πιο σαφής; Σε μια περίοδο κρίσης πώς θα μπορούσε να ασχοληθεί μια επιχείρηση με την εκπαίδευση;

Δείτε, για παράδειγμα, το θέμα της εκπαίδευσης στον τομέα της ζυθοποιίας. Στην Ελλάδα αυτή κινείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αντιθέτως, σε χώρες όπως η Γερμανία υπάρχει το προαπαιτούμενο σπουδών για να εργαστεί κανείς στον τομέα. Για να μπορέσουμε λοιπόν να καλύψουμε το κενό, έχουμε λάβει ως Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο την πρωτοβουλία να αναπτύξουμε ένα τριετές πλάνο δράσης για να δημιουργήσουμε καλά εκπαιδευμένους ζυθοποιούς. Με εκπαιδευτική ύλη από το Επιμελητήριο Ζυθοποιών της Γερμανίας μεταφράζουμε ήδη διδακτέα ύλη 900 σελίδων. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει το 2018 αφού ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες έγκρισης από το υπουργείο Παιδείας. Αυτή τη στιγμή έχουμε την εκπαιδευτική ύλη, έχουμε την έγκριση από τη Γερμανία να την χρησιμοποιήσουμε από το Επιμελητήριο, έχουμε περάσει από τις προφορικές εγκρίσεις των υπουργείων. Θα γίνει στην Περιφέρεια Κεντρικής Ελλάδος σε συνεργασία με τη «Δήμητρα» – οργανισμός του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης – και θα βγάλουμε ζυθοποιούς με τριετή εκπαίδευση, το 60% του εκπαιδευτικού χρόνου των οποίων θα είναι στη βιομηχανία μας και το 40% στα μαθήματα. Στο 40% που αφορά τα μαθήματα θα μπορούν να συμμετέχουν και οι ζυθοποιοί που θα απασχολούνται σε άλλα ζυθοποιεία. Αυτό θα το ανοίξω, θα το κάνω δώρο στην ελληνική μικροζυθοποιία.

 

Θέτετε συχνά το ζήτημα των σχέσεων πολυεθνικών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Προφανώς σας απασχολεί το πρόβλημα των εμποδίων που οι πρώτες βάζουν στην πορεία των δεύτερων.

Ασφαλώς. Δείτε, για παράδειγμα, τι συνέβη στην ελληνική αγορά ζύθου τα τελευταία χρόνια. Ένα μονοπώλιο με μερίδιο αγοράς πάνω από 80% χρειάστηκε πολύς χρόνος και τρομακτικές προσπάθειες για να αμφισβητηθεί. Η πρώτη προσπάθεια είχε γίνει με την τότε ελληνική εταιρεία «Μύθος» του Μπουτάρη, η οποία από το 2002 και μετά πέρασε στα χέρια της Scottish & Newcastle. To 2006 η Μύθος περνά κατά 100% στην ιδιοκτησία της Newcastle ενώ το 2008 αλλάζει χέρια για να περάσει στην ιδιοκτησία της Carlsberg. H δεύτερη προσπάθεια έγινε με τον Χήτο και τη FIX, η οποία και αυτή πέρασε στα χέρια της Carlsberg μετά από μια συντονισμένη προσπάθεια μείωσης των τιμών, που δημιούργησε ασφυξία στον Έλληνα επιχειρηματία, ο οποίος τελικά πούλησε την εταιρεία του. Πρακτικά, πάνω από 80% ελέγχεται από δύο πολευθνικές.

Στα χρόνια αυτά καθιερώθηκαν συνθήκες ανταγωνισμού που νόθευαν τον ανταγωνισμό. Το δεύτερο σημαντικότερο θέμα είναι ότι επέβαλε στους Έλληνες να πληρώνουν για πολλά χρόνια ακριβή μπίρα, ακριβότερη μάλιστα από όσο η ίδια μπίρα πωλούνταν σε αντίστοιχες χώρες του εξωτερικού. Τρίτον, δημιουργήθηκε μια κουλτούρα μπίρας που δεν είχε καμία σχέση με αυτό που συνέβαινε στις άλλες χώρες, όπου ανθούσαν οι μικροζυθοποιίες και ο κόσμος δοκίμαζε τα πιο διαφορετικά είδη μπίρας.

 

Δεν κέρδισε κάτι; Πολυεθνικές εταιρείες, όπως η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, δεν έχουν δημιουργήσει εργοστάσια στη χώρα, όπου απασχολούνται χιλιάδες εργαζόμενοι;

Ξέρετε, προτού έρθει εδώ η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχαν επενδυθεί σημαντικά κεφάλαια από σημαντικά ονόματα και επιχειρήσεις: Κατσιάπης, Κουμάνταρος, Carlsberg, Kronenbourg, Lowenbrau. Πάνω από 500 εκατ. ευρώ είχαν επενδυθεί από αυτές τις επιχειρήσεις, κεφάλαια τα οποία πήγαν χαμένα. Όταν όλοι αυτοί γυρίσαν στην πατρίδα τους τι είπαν για τη χώρα μας; Εκεί δεν μπορείς να βγάλεις άκρη, δεν ξέρεις τι γίνεται. Σας το λέω για τον εξής λόγο, οι αρνητικές επιπτώσεις της μονοπωλιακής εκμετάλλευσης μιας αγοράς επιβάρυναν όλους μας χωρίς να το καταλάβουμε. Χάλασε η φήμη της χώρας, έμεινε πίσω μια ολόκληρη αγορά, έμεινε πίσω η εξέλιξη στο λιανεμπόριο και στο χονδρεμπόριο. Δεν είναι τώρα βορά σε οποιονδήποτε έρχεται από το εξωτερικό αφού πλέον δεν είναι μεγάλες οι επιχειρήσεις να δυναμώσουν. Τα λέω γιατί δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι μόνο το πρόστιμο της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Η Ελλάδα δικαιούται μια σημαντικότερη παραγωγική βάση. Δεν είμαστε ούτε Λουξεμβούργο, ούτε Κύπρος, ούτε Μάλτα ώστε να μπορούμε να τη βγάλουμε με βιομηχανία ίση με το 5% του ΑΕΠ. Η διοίκηση του ΣΕΒ μιλά για την ανάγκη να αυξηθεί η συμμετοχή της βιομηχανίας στο ΑΕΠ της χώρας στο 12% ως το 2020. Και ξέρετε ότι το ποσοστό αυτό, ακόμη και αν το «πιάσουμε», είναι πολύ μικρότερο από τον σημερινό μέσο ευρωπαϊκό όρο.

 

Στη λογική αυτή κινείται και η πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχετε και ακούει στο όνομα «ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ»;

Ακριβώς. Η πρωτοβουλία ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ αποτελείται από μια κοινότητα εξωστρεφών, παραγωγικών-μεταποιητικών επιχειρήσεων, ελληνικής ιδιοκτησίας και αποσκοπεί στην ανάδειξη και στην προώθηση του σύγχρονου, eza-family_225x155cm_bb_30επιχειρηματικού και παραγωγικού πολιτισμού της χώρας μας. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στην ανάπτυξη αυτής της πρωτοβουλίας συμμετέχουν ήδη 35 εταιρείες που πραγματοποιούν συνολικό κύκλο εργασιών της τάξεως του 1 δισ. ευρώ. Πιστεύουμε ότι τα προϊόντα υψηλής ποιότητας και διαφοροποίησης που δημιουργούνται, παράγονται και ανήκουν στις ελληνικές επιχειρήσεις, είναι εθνικός πλούτος από τον οποίο άμεσα εξαρτάται το βιοτικό μας επίπεδο, το εθνικό μας εισόδημα, η εργασία, η αξιοποίηση του ταλέντου μας και συνολικά η ευημερία της χώρας μας. Αποτελούν δε σύγχρονο πολιτιστικό κεφάλαιο, καθώς και το κρισιμότερο στοιχείο για την αναγκαία αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας και φήμης της Ελλάδας. H συστηματική προβολή της χώρας μας ως «τόπου-προέλευσης» αξιόλογων, σύγχρονων, ποιοτικών, επώνυμων και παραγωγικών δραστηριοτήτων είναι η αποτελεσματικότερη στρατηγική διεθνούς προβολής της.

Στην πρωτοβουλία ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ συμμετέχουν ελληνικές παραγωγικές-μεταποιητικές εταιρείες που επιλέγουν, παρά τις αντιξοότητες και τα συνεχώς αυξανόμενα αντικίνητρα, να διατηρούν το κέντρο των ανά τον κόσμο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους στη χώρα μας και κατά πλειοψηφία ανήκουν σε ιδιώτες επιχειρηματίες-παραγωγούς που και αυτοί, ως φυσικά πρόσωπα, έχουν τη φορολογική και επιχειρηματική έδρα τους στην Ελλάδα.
Οι επιχειρήσεις μας, που επιμένουν να διατηρούν στην Ελλάδα το τρίπτυχο (1) Παραγωγή, (2) Έδρα και (3) Ιδιοκτησία, είμαστε σήμερα ισχνή μειοψηφία, αν και δημιουργούμε υψηλότερη σχετική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία σε σύγκριση με την αξία που παράγουν άλλα σημαντικά μοντέλα επιχειρήσεων, όπως, για παράδειγμα, εταιρείες με εμπορική-εισαγωγική δραστηριότητα ή εταιρείες που ανήκουν ολοκληρωτικά ή κατά πλειοψηφία σε πολυεθνικές.

 

Κομβικό σημείο για την επιτυχία του εγχειρήματός σας είναι ασφαλώς η τόνωση της εξωστρέφειας.

Κύριε Κτενά, θα σας πω το εξής. Η Ελλάδα έχει 10 εκατ. κατοίκους. H προσπάθεια τόνωσης της εξωστρέφειας μπορεί να ξεκινήσει από τα εκατομμύρια των ξένων επισκεπτών που έρχονται κάθε χρόνο στη χώρα μας. Γνωρίζετε ότι ο τουρισμός συμβάλλει στο 18% της συνολικής κατανάλωσης.

Από εκεί και ύστερα υπάρχει η προσπάθεια βελτίωσης των εξαγωγικών μας επιδόσεων. Δείτε, για παράδειγμα, την αγορά της Αιγύπτου. Γιατί μια ελληνική εταιρεία να μη δραστηριοποιηθεί στην αγορά του Καΐρου – σκεφθείτε τις ελληνικές παραδόσεις αυτής της πόλης – των 17 εκατομμυρίων κατοίκων; Για να εδραιώσουμε όμως τη θέση μας στο εξωτερικό πρέπει να βελτιώσουμε τις επιδόσεις μας στην εγχώρια αγορά και να έχουμε την κοστολογική βάση που θα μας επιτρέψει να κάνουμε ένα πιο αποφασιστικό βήμα στις ξένες αγορές…