Το φάρμακο στρατηγικής σημασίας κλάδος για κάθε χώρα

09 Μαΐ Το φάρμακο στρατηγικής σημασίας κλάδος για κάθε χώρα

Share to

Παρουσία σε 85 χώρες έχει η Demo A.E., τονίζει ο αντιπρόεδρος και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλός της κ. Δημήτρης Δέμος

Συνέντευξη στον Σπύρο Κτενά

Παρά την κρίση και μέσα σε αυτήν υλοποιεί σημαντικές επενδύσεις, διπλασιάζει το προσωπικό της με σχέδιο να το αυξήσει περαιτέρω και αποτελεί εξαγωγική δύναμη σε 85 χώρες. Ο λόγος για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία Demo, ο αντιπρόεδρος και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της οποίας, κ. Δημήτρης Δέμος, παραχώρησε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέντευξη στους New Times. Κατά τη διάρκειά της ο κ. Δέμος, εκτός από τα σχέδια της εταιρείας, τα οποία είναι αναπτυξιακά, μιλά και για το γενικότερο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει η ελληνική φαρμακοβιομηχανία, τονίζοντας ότι αν συνεχιστεί η υπάρχουσα φαρμακευτική πολιτική ο υγιής αυτός κλάδος κινδυνεύει ακόμη και με κατάρρευση. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, αν εξακολουθούν να ζητούν από τον κλάδο 20%, 30%, 40% clawback, σε μερικά χρόνια θα έρχονται μόνο ινδικά φάρμακα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

 

Κατ’ αρχάς πώς θεωρείτε ότι κύλησε το 2017 για την εταιρεία;

Κοιτάξτε, το 2017 ήταν μια χρονιά κατά τη διάρκεια της οποίας ναι μεν παραμείναμε στα ίδια οικονομικά μεγέθη, αλλά από ποιοτικής άποψης ήταν μια χρονιά πάρα πολύ πετυχημένη.

 

Μπορείτε να εξηγήσετε τι ακριβώς εννοείτε;

Έχουμε ένα πρόγραμμα επενδύσεων 35 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση όλου του παραγωγικού εξοπλισμού μας και την επέκταση από άποψη δυναμικότητας της μονάδας. Ουσιαστικά δηλαδή τετραπλασιάζουμε αυτή τη στιγμή την παραγωγικότητα της μονάδος.

 

Ποιο χρονικό διάστημα αφορά αυτό το πρόγραμμα;

Αφορά τα έτη 2015-2018. Το θέμα είναι όμως ότι το 2015, λόγω των διαφόρων εξελίξεων που υπήρχαν στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, υπήρξε μια καθυστέρηση στην έναρξη υλοποίησης του προγράμματος κατά περίπου εννέα μήνες. Στην ουσία το 2015 είχε σχεδιαστεί να έρθουν τα μηχανήματα, γεγονός το οποίο αναβάλαμε για τον Σεπτέμβριο του 2015. Άρα αυτή η καθυστέρηση των εννέα μηνών ουσιαστικά μπλόκαρε την ανάπτυξη της εταιρείας εφέτος στη λογική ότι αυτά τα μηχανήματα θα έπρεπε να είχαν τοποθετηθεί για να μπορέσουμε να παραδώσουμε τις παραγγελίες. Εμείς ως φαρμακοβιομηχανία γενικότερα είμαστε από τους πιο σταθερούς κλάδους, γιατί ο κύκλος ανάπτυξης ενός προϊόντος από τη στιγμή που θα το σκεφτείς και θα μπεις στο εργαστήριο να το σχεδιάσεις μέχρι το πρώτο τιμολόγιο που θα κόψεις είναι γύρω στα 2,5 χρόνια. Άρα ουσιαστικά εμείς από σήμερα ξέρουμε με πολύ μεγάλη βεβαιότητα της τάξης του 95% ποιος θα είναι ο τζίρος μας 2,5 χρόνια από σήμερα. Έτσι λοιπόν είχαμε σχεδιάσει και αυτό το πλάνο αναβάθμισης του εξοπλισμού ώστε να είμαστε σε θέση να καλύψουμε τις παραγγελίες τις οποίες προβλέπαμε για το 2017. Επειδή όμως χάσαμε το εννεάμηνο του 2015 αυτό ήρθε και «χτύπησε» τα οικονομικά αποτελέσματα του 2017 καθώς δεν υπήρχε εξοπλισμός για να μπορέσουμε να παράξουμε τα προϊόντα, τα οποία είχαν παραγγελθεί. Ακριβώς για αυτόν το λόγο στην ουσία κλείσαμε το έτος με σημαντικό αριθμό ανεκτέλεστων παραγγελιών για την επόμενη χρονιά.

 

Τώρα έχει ολοκληρωθεί το επενδυτικό αυτό πρόγραμμα;

Δεδομένου ότι χάσαμε τους εννέα μήνες, το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί στα μέσα του 2019.

 

Δηλαδή πού έκλεισαν τα οικονομικά της εταιρείας το 2017;

Παρέμειναν στα ίδια επίπεδα με αυτά του 2016. Δηλαδή ο κύκλος εργασιών μας ήταν 136 εκατ. το 2016 και το 2017 διαμορφώθηκε στα 135,9 εκατ. Αν όμως είχε ολοκληρωθεί το επενδυτικό πρόγραμμα θα είχαμε πάει στα 147 εκατ. που ήταν και ο στόχος της χρονιάς.

 

Μπορεί να είναι αυτός ο στόχος του 2018;

Κοιτάξτε, αυτό που επιδιώκουμε είναι να πάμε γύρω στα 145 εκατ. ευρώ. Δυστυχώς στο φάρμακο και ειδικά στο νοσοκομειακό φάρμακο δύο παράγοντες παίζουν ρόλο: πρώτον, η τιμή διότι είναι προϊόν ελεύθερου ανταγωνισμού και δεύτερος παράγοντας είναι η παράδοση στον χρόνο που έχει συμφωνηθεί. Δηλαδή ένα νοσοκομείο δεν μπορεί να ξεμείνει από το νοσοκομειακό φάρμακο. Επίσης ένα ακόμη θέμα είναι ότι στην περίπτωση των ανεκτέλεστων παραγγελιών αυτό που συνηθίζω και λέω είναι ότι το φάρμακο δεν είναι σαν την τηλεόραση ή το κινητό τηλέφωνο, που λες εντάξει, έβαλα την παραγγελία και θα περιμένω και δύο εβδομάδες να μου έρθει από την Ιαπωνία. Στην περίπτωση του φαρμάκου, αν δεν χρησιμοποιηθεί το δικό σου προϊόν, θα χρησιμοποιηθεί κάποιου άλλου, άρα είναι μια χαμένη πώληση. Θεωρούμε ότι καλύπτοντας αυτές τις ανεκτέλεστες παραγγελίες αυτή τη χρονιά θα μπορέσουμε να πάμε σε κύκλο εργασιών ύψους 145 ως 147 εκατ. Αν όμως δεν καταφέρουμε να τελειώσουμε γρήγορα τις παραγγελίες που παραμένουν από το 2017 για να μπούμε στο σωστό ρυθμό, θα πάμε στα 143 εκατ. Αυτός είναι ο στόχος που ουσιαστικά έχουμε για εφέτος.

 

Αυτό το επενδυτικό πρόγραμμα υλοποιείται κυρίως για να εξυπηρετηθούν ξένες αγορές;

Κατά κύριο λόγο γίνεται για να εξυπηρετηθούν οι ξένες αγορές, αλλά αφορά και την ελληνική αγορά, όπου επίσης πρέπει να έχεις να διαθέσεις εμπόρευμα.

 

Οι πωλήσεις σας στην ελληνική αγορά τι ποσοστό του τζίρου αντιπροσωπεύουν;

Αντιπροσωπεύουν ποσοστό της τάξης του 50%, αλλά όχι μόνο με τα παραγόμενα από μας προϊόντα αλλά και με τα προϊόντα των εταιρειών που αντιπροσωπεύουμε και είναι πολλές οι αντιπροσωπείες που έχουμε. Όσον αφορά αποκλειστικά τα δικά μας προϊόντα, το ποσοστό αυτό είναι πολύ πιο χαμηλό αυτή τη στιγμή. Από εκεί και πέρα όμως θεωρούμε ότι εφόσον έχεις εμπόρευμα και απόθεμα μπορείς να βγεις πολύ πιο δυναμικά στην αγορά με σαφώς καλύτερη τιμολογιακή πολιτική. Δεν σας κρύβω ότι τιμολογιακά δεν ακολουθήσαμε μια επιθετική τιμολογιακή πολιτική τα τελευταία χρόνια καθώς οι παραγγελίες υπερκάλυπταν τη δυνατότητα παράδοσης εμπορευμάτων.

 

Από άποψη στρατηγικής ποιες ξένες αγορές παρουσιάζουν για σας μεγάλο ενδιαφέρον; Πού δίνετε μεγαλύτερη βάση;

Ένα από τα δικά μας πλεονεκτήματα είναι ότι πουλάμε σε 85 χώρες σε όλον τον κόσμο. Δεν είναι ότι έχουμε τρία καλά συμβόλαια και αυτό είναι. Δεν έχουμε τρεις καλούς πελάτες μόνο, έχουμε 85 καλούς πελάτες, άρα στην ουσία δεν επικεντρωνόμαστε σε κάποια συγκεκριμένη αγορά. Πιο πολύ επικεντρωνόμαστε στην επιτυχία των λανσαρισμάτων των νέων προϊόντων σε όλες αυτές τις χώρες. Σίγουρα βέβαια μας προβληματίζει το brexit, γιατί έχουμε σημαντικές πωλήσεις στην Αγγλία.

 

Είναι μεγάλο κομμάτι οι πωλήσεις σας στην Αγγλία;

Είναι σημαντικός πελάτης, όπως όμως σημαντικοί είναι και η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία. Δεν είναι κάτι διαφορετικό, δεν παύει όμως να είναι μια ευρωπαϊκή χώρα 50-60 εκατ. κατοίκων. Βλέπετε, εκεί υπάρχει θέμα επειδή ακριβώς δεν είχαν στηρίξει την τοπική φαρμακοβιομηχανία τους. Λάθη τα οποία κάνουμε και εμείς στην Ελλάδα. Είναι και εκεί οι άνθρωποι εξαρτημένοι για το φάρμακο από τις χώρες της Ευρώπης. Επομένως και να πέσει η λίρα αυτοί θα αναγκαστούν να αγοράσουν πολύ πιο ακριβά τα φάρμακά τους. Όπως και αλλού έτσι και εκεί δεν μπορείς να πεις «δεν αγοράζω φάρμακα». Γι’ αυτό λέμε ότι το φάρμακο είναι ένας από τους στρατηγικούς κλάδους σε κάθε χώρα, όπως επίσης είναι η ενέργεια και τα τρόφιμα. Μια χώρα δηλαδή αν είναι αυτάρκης σε αυτά τα τρία έχει δύναμη και λόγο και στον διεθνή χώρο. Εμείς τα τρόφιμα πάμε και τα αγοράζουμε όλα από έξω, την ενέργεια κοιτάμε πώς θα τη σπάσουμε, με τη ΔΕΗ να μην έχει κάνει επενδύσεις, και αγοράζουμε ρεύμα από το εξωτερικό. Άρα ούτε σε αυτό έχουμε επάρκεια. Πάμε να κλείσουμε και τα φάρμακα στην Ελλάδα και στο τέλος θα είμαστε στο έλεος του καθενός και θα λέμε τι μας φταίει.

 

Η τουρκική αγορά έχει ενδιαφέρον;

Η Τουρκία ακολουθεί κάποιες προστατευτικές πολιτικές της τοπικής βιομηχανίας, με τον Ερντογάν να έχει δώσει σημαντικά κίνητρα στις τοπικές φαρμακοβιομηχανίες. Έτσι, ενώ είναι μια αγορά που θα μπορούσε κανείς να τη χαρακτηρίσει πολλά υποσχόμενη, εν τούτοις αυτό δεν μετρά γιατί έχει μια βιομηχανία που βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο και παραγωγικά και τεχνολογικά.

 

Τους βλέπετε ως ανταγωνιστές στις αγορές;

Όχι, γιατί λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο.

 

Πόσοι εργαζόμενοι απασχολούνται σήμερα στον όμιλό σας;

Απασχολούνται συνολικά 870 εργαζόμενοι.

 

Αυτά τα χρόνια της κρίσης πώς κινήθηκε η πολιτική σας απέναντι στο ανθρώπινο δυναμικό;

H DEMO είναι μια επιχείρηση που αναπτύσσεται με έντονους ρυθμούς, δημιουργώντας πολλές νέες θέσεις εργασίας. Μέσα στην κρίση διπλασιάσαμε το προσωπικό μας και από 450 εργαζομένους φτάσαμε τώρα τους 870, από τους οποίους οι 300 προσελήφθησαν την τελευταία τριετία. Από αυτές τις νέες θέσεις, περίπου 100 αφορούν επιστημονικό προσωπικό, συνεισφέροντας σημαντικά στη μείωση του brain drain. Παράλληλα η DEMO στάθηκε ενεργά στο πλευρό των εργαζομένων με νέες παροχές, όπως ασφάλιση ζωής, ατυχήματος και υγείας για όλους, με τη δημιουργία γενικού και ειδικού γυναικολογικού ιατρείου με δωρεάν υπηρεσίες, με συστηματική εκπαίδευση και κατάρτιση και επιδότηση μεταπτυχιακών προγραμμάτων, με τη δημιουργία προγραμμάτων υποτροφιών και πρακτικής άσκησης για νέους επιστήμονες και με στήριξη αθλητικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων των εργαζομένων, όπως ομάδες ποδοσφαίρου, συμμετοχή στο Μαραθώνιο, ομάδα θεάτρου κ.ά.

 

Με την ολοκλήρωση του επενδυτικού σας προγράμματος θα υπάρξουν και νέες προσλήψεις;

Έχουμε διάφορες συμφωνίες στα σκαριά και, αν όλα πάνε καλά, θα οδηγηθούμε σε ένα καινούργιο επενδυτικό πρόγραμμα. Καλό θα είναι όμως πρώτα να κλείσουμε τη συμφωνία και να δούμε πώς θα προχωρήσει. Εφόσον όλα πάνε, όπως τα προβλέπουμε και με βάση το business plan που θα ακολουθήσουμε, σίγουρα θα δημιουργηθούν άλλες 200-300 θέσεις εργασίας μέσα στα επόμενα 4 χρόνια.

 

Πάντως είναι εντυπωσιακό που μέσα σε αυτό το κλίμα υπάρχει μια επιχείρηση η οποία επενδύει παρά τις όποιες δυσκολίες και καταδεικνύει ότι υπάρχει μια δυναμική σε αυτό που λέγεται ελληνική βιομηχανία.

Υπάρχουν εταιρείες πάρα πολύ σοβαρές στην Ελλάδα που έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, ότι προσπαθούν να φτιάξουν ένα προϊόν ανταγωνιστικό σε διεθνές επίπεδο. Αν λοιπόν δεν κοιτάς το προϊόν σου να είναι ανταγωνιστικό σε διεθνές επίπεδο δεν μπορείς να προχωρήσεις παρακάτω. Κακά τα ψέματα, η Ελλάδα είναι μια χώρα 10 εκατ. κατοίκων, αν λοιπόν στοχεύεις μόνο στην ελληνική αγορά δεν μπορείς ποτέ, λόγω μεγέθους αγοράς, να αποκτήσεις τις οικονομίες κλίμακος που έχει ο Ισπανός ή ο Ιταλός ή ο Γάλλος και ο Γερμανός. Άρα λοιπόν αν μείνεις σε τοπικό επίπεδο δεν μπορείς ποτέ να πετύχεις. Εμείς λοιπόν αν μπορέσαμε να είμαστε ένα success story μέσα στην κρίση είναι διότι ουδέποτε είδαμε την ελληνική αγορά ως την αγορά μας.

 

Εσείς πότε ξεκινήσατε ουσιαστικά να κοιτάτε πιο έντονα προς τα έξω; Αυτό έγινε τα χρόνια της κρίσης;

Όχι καμία σχέση. Ειδικά στο φάρμακο, που θέλεις πάρα πολύ καιρό και συγκεκριμένα δύο – δυόμισι χρόνια για να χτίσεις το δίκτυό σου και να εγκριθούν τα προϊόντα σου, δεν μπορείς εύκολα να κάνεις εξαγωγές. Πρέπει να περάσουν περίπου πέντε χρόνια από τη στιγμή που θα ξεκινήσεις την όλη διαδικασία. Επομένως για κάποιον που πρέπει να ξεκινήσει σήμερα και να επενδύει για τα επόμενα 5 χρόνια είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο, ειδικά σε μια περίοδο κρίσης που μειώνονται οι τζίροι, μειώνονται οι κερδοφορίες και είναι μεγάλο το ρίσκο για τον επιχειρηματία. Και δεν έχουμε δει ανθρώπους στην Ελλάδα, εγώ τουλάχιστον δεν έχω δει κανέναν να κάνει τέτοιες υπερβάσεις. Οι περισσότεροι ακολουθούν μια αμυντική στρατηγική. Δεν σας κρύβω ότι ούτε εμείς θα είχαμε προχωρήσει αν δεν είχαμε αυτό το οργανωμένο δίκτυο από παλιά, δεδομένου ότι οι εξαγωγικές μας προσπάθειες ξεκίνησαν το 1985 και είναι θέμα κουλτούρας της εταιρείας. Θυμάμαι τον πατέρα μου, τον Σταύρο Δέμο, όταν ήμασταν μικροί εγώ και οι αδερφές μου, να μας μιλά πάντα για τα ταξίδια που έκανε στην Αφρική, γιατί τότε το ελληνικό φάρμακο δεν μπορούσε να πάει στην Ευρώπη. Και λάβετε υπόψη σας ότι τότε δεν υπήρχαν ούτε Internet, ούτε φωτογραφίες. Η πληροφόρηση ήταν από βιβλία, από σκίτσα και από ανθρώπους που είχαν ζήσει εκεί. Άρα λοιπόν μας είχε εμφυσήσει το μικρόβιο του εξωτερικού από τα ταξίδια που είχε κάνει όλα αυτά τα χρόνια. Για εμάς επομένως, ως δεύτερη γενιά, ήταν μια φυσική συνέχεια με το που αναλάβαμε να κοιτάξουμε το εξωτερικό.

 

Το τελευταίο διάστημα πάντως έχετε εντείνει αυτή την εξωστρέφειά σας.

Μα νομίζω ότι γενικά αυτή τη στιγμή ως DEMΟ είμαστε ο μεγαλύτερος προμηθευτής των ελληνικών νοσοκομείων σε τεμάχια. Άρα λοιπόν από εκεί και πέρα η ελληνική αγορά δεν μπορεί να σου δώσει κάτι παραπάνω που να ανεβάσεις τον τζίρο σου. Από την άλλη πλευρά, το πρόγραμμα το οποίο έχουμε σχεδιάσει για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και την έγκρισή τους σε χώρες του εξωτερικού μάς οδηγεί στο να έχουμε στην ουσία 400 καινούργιες άδειες κάθε χρόνο στο εξωτερικό. Αυτό σημαίνει ότι σε κάποιο μέρος του πλανήτη κάθε μέρα έχουμε το λανσάρισμα ενός προϊόντος. Άρα λοιπόν αυτό είναι και το βασικό μας κομμάτι αυτή τη στιγμή και η βασική μας δύναμη.

 

Ποια προϊόντα σας είναι τα σημεία αιχμής για εσάς, στα οποία στοχεύετε με τις επενδύσεις σας διότι αποτελούν και το ανταγωνιστικό σας πλεονέκτημα;

Θεωρώ ότι η συνταγή επιτυχίας της εταιρείας ήταν η εξειδίκευσή της στα ενέσιμα προϊόντα κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Σταματήσαμε όλες τις άλλες παραγωγικές δραστηριότητες και σε αυτό κοιτάξαμε να γίνουμε οι καλύτεροι που μπορούμε διεθνώς. Άρα λοιπόν θεωρώ ότι η βασική συνταγή επιτυχίας σε όλους τους κλάδους είναι εξειδίκευση και αριστεία σε αυτό που κάνεις. Ο κάθε επιχειρηματίας πρέπει να κάνει μια ενδοσκόπηση, να απαντήσει στο ερώτημα σε τι είναι καλή η εταιρεία του και εκεί να επικεντρωθεί. Από εκεί και πέρα σίγουρα θα είσαι κερδοφόρος και σίγουρα θα κάνεις μια πολύ σοβαρή εταιρεία. Επίσης πρέπει με αυτό που έχεις επιλέξει να ασχοληθείς να το κάνεις καλύτερα από όλους τους άλλους. Εκτιμώ ότι αυτός είναι ο δρόμος της επιτυχίας. Αυτό κάναμε και εμείς. Επικεντρωθήκαμε στα ενέσιμα, η στρατηγική μας είναι πολύ σταθερή πάνω σε αυτό και πάνω σε αυτό κοιτάμε συνεχώς να παίρνουμε νέες πιστοποιήσεις.

 

Όσον αφορά τα συλλογικά θέματα, να υποθέσουμε ότι κάνατε ένα βήμα πίσω γιατί ασχοληθήκατε περισσότερο και με τα της δουλειάς. Θα μπορούσατε επίσης να μας δώσετε μια εικόνα της ατμόσφαιρας που υπάρχει;

Να σας πω, πίσω δεν έχω κάνει. Απλώς όταν είχα αναλάβει πρόεδρος στον Σύλλογο κάθησα και έγραψα σε ένα χαρτί ποιοι είναι οι stakeholders, δηλαδή ποιοι είναι οι άνθρωποι που πρέπει να είναι ενημερωμένοι για τις εξελίξεις στο φάρμακο από δημόσιους οργανισμούς, υπουργεία, ΕΟΦ, ΕΟΠΥΥ, από καθηγητές, γενικούς γραμματείς, όσοι θα έπρεπε να ξέρουν για το ελληνικό φάρμακο. Καταλήξαμε σε ένα σύνολο 140-150 ατόμων που πρέπει να ενημερώνονται σε μηνιαία βάση, γιατί όταν έχεις και την τρόικα κάθε τρεις μήνες να έρχεται και να καταθέτει καινούργιες ιδέες και προτάσεις, πρέπει όλοι να έχουν μια κοινή συνισταμένη. Το να ενημερώνεις συνεχώς 150 άτομα είναι πλήρης απασχόληση. Γι’ αυτό λοιπόν όταν είχα αναλάβει πρόεδρος είχαμε πει ότι πρέπει να χωρίσουμε στο Δ.Σ. ρόλους έτσι ώστε να μπορούμε να τρέχουμε. Εγώ εκείνη την περίοδο ως πρόεδρος και λόγω του ότι το 80% της αγοράς είναι ιδιωτική έπρεπε να κοιτάξω την ιδιωτική αγορά και να έχω πολύ μεγαλύτερη εμπλοκή με αυτά. Σήμερα ως αντιπρόεδρος παραμένω με ενεργό ρόλο αλλά δεν είμαι στις επάλξεις των διαπραγματεύσεων αλλά σε άλλα πράγματα που έχουν να κάνουν με τη νοσοκομειακή αγορά, τους διαγωνισμούς, τη νοσοκομειακή διοίκηση, τις πληρωμές, τους διαγωνισμούς, με την επάρκεια σε προϊόντα, με ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ασχολούμαι λοιπόν με τον Σύλλογο, απλώς από άλλο μετερίζι.

 

Στην ερώτηση αν είστε αισιόδοξος για την επόμενη μέρα της φαρμακοβιομηχανίας και γενικά της βιομηχανίας, τι θα λέγατε;

Να σας πω ποιο είναι το βασικό πρόβλημα. Εγώ θεωρώ ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι θεσμικό και πρόβλημα κουλτούρας και νοοτροπίας. Όλες οι χώρες παγκοσμίως έχουν κάποιες μεγάλες βιομηχανίες. Από εκεί και πέρα όλες οι χώρες κοιτάνε τις μεγάλες εταιρείες να τις πάρουν από το χέρι ο πρωθυπουργός, ο υπουργός, οι πρέσβεις και να πάνε μαζί να ανοίξουν νέες αγορές. Εδώ λοιπόν αν ο υπουργός πάρει τρεις επιχειρηματίες Έλληνες και πάει, για παράδειγμα, στην Αλβανία, θα πουν ότι ο υπουργός ευνοεί τις συγκεκριμένες εταιρείες.

 

Έτσι καταλήγει κανείς να είναι μοναχικός;

Προσπαθώ να εξηγήσω το εξής, βλέπεις σε άλλες χώρες ότι οι κυβερνήσεις αγκαλιάζουν και κοιτάνε την ανάπτυξη των μεγάλων εταιρειών τους. Εμείς στην Ελλάδα κοιτάξαμε πώς να τσακίσουμε τους Έλληνες παραγωγούς. Δηλαδή είναι θέμα κουλτούρας και η κουλτούρα δυστυχώς είναι το πιο δύσκολο να αλλάξει σε μια χώρα. Εγώ νομίζω ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε μεμονωμένες προσπάθειες. Ας κοιτάξουμε τουλάχιστον τα οικονομικά του κράτους να είναι καλά έτσι ώστε να έχουμε χαμηλότερα επιτόκια για να μπορέσει να υπάρχει φθηνότερο χρήμα και οι μοναχικοί ρομαντικοί καβαλάρηδες που υπάρχουν στην Ελλάδα να μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω.

 

Αυτή η ιστορία με τη Novartis και η καχυποψία που δημιουργείται δεν βλάπτουν συνολικά στον κλάδο;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι πάρα πολλές φορές είχαμε πει να αλλάξει η φαρμακευτική πολιτική γιατί αυτό που έχει υπογραφεί από το 2011 δεν μπορεί σε μακροχρόνιο επίπεδο να εφαρμόζεται. Έχουμε έναν κλειστό προϋπολογισμό από τον οποίο κάθε χρόνο βγαίνουν καινούργια φάρμακα για καινούργιες θεραπείες. Καλώς συμβαίνει αυτό και πρέπει μάλιστα να διευκολύνουμε την όσο γίνεται πιο γρήγορη είσοδο νέων θεραπειών γιατί και μια ζωή παραπάνω να σωθεί από ένα φάρμακο που θα κυκλοφορήσει 6 μήνες νωρίτερα στην Ελλάδα όφελος είναι για το κοινωνικό κράτος. Από εκεί και πέρα όμως όταν η νομοθετική αρχή έχει βάλει το clawback και λέει ότι κάθε χρόνο θα έρχονται τα καινούργια σκευάσματα και θα πληρώνονται ρεφενέ από τους παλαιούς, όπως καταλαβαίνετε σε 5-10 χρόνια θα καταρρεύσει το σύστημα. Σήμερα έχουμε φτάσει να πληρώνουμε clawback της τάξεως του 30%-35%, άρα δεν μπορεί αυτό το σύστημα να συνεχιστεί. Δηλαδή αν αύριο βγουν 10 νέα φάρμακα, θα πρέπει να βγει και το δελτίο τιμών για αυτά τα καινούργια φάρμακα και να απαιτηθεί μια επιπλέον δαπάνη 100 εκατ., η οποία στα 2 δισ. είναι 5%. Άρα δίνουμε εμείς 5% υποχρεωτική έκπτωση στα υπάρχοντα προϊόντα για να καλύψουμε τα καινούργια που έρχονται. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, δεν μπορεί να συνεχιστεί. Επειδή όμως αυτό το έχουν καταλάβει όλοι οι πολιτικοί όλων των κομμάτων, ισχυρίζονται ότι θα αλλάξει αυτή η φαρμακευτική πολιτική γιατί όντως είναι αδιέξοδη. Σήμερα με όλα αυτά που έχουν γίνει, με τις αλληλοκατηγορίες σε επίπεδο μπουγάδας, πείτε μου ποιος υπουργός θα καθήσει να μιλήσει σοβαρά και θα βάλει την υπογραφή του υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αλλάξουμε. Το ερώτημα είναι ότι καταστρέφεις μια χώρα για λόγους εντυπώσεων. Αντί λοιπόν να πούμε ότι υπήρξε ένα σκάνδαλο, το στέλνουμε στο δικαστήριο και τροποποιούμε τη φαρμακευτική μας πολιτική, καθόμαστε για εσωτερική κατανάλωση και για air time στην τηλεόραση να ρίχνουμε κατηγορίες ο ένας στον άλλον, αφήνοντας βέβαια έναν κλάδο να κινδυνεύει με κατάρρευση. Ξέρετε τι θα γίνει σε 3 χρόνια αν συνεχίσουν να ζητούν 20%-30%-40% clawback; Θα έρχονται μόνο ινδικά φάρμακα και αυτά θα είναι αμφιβόλου ποιότητας. Η δικαιοσύνη υπάρχει, οι δικαστές υπάρχουν, αν υπάρχει θέμα οι ποινές να αποδοθούν και να τελειώνει εκεί το θέμα. Δεν έχω καταλάβει γιατί αυτό το θέμα πρέπει να το αναμασάμε.